Marker Wadden

Foto: John Gundlahc - Flying Holland

On the Google Earth you immediately notice the difference between the turbid Markermeer and the clear IJsselmeer. The concept of Marker Wadden will change that by achieving a unique dual-purpose: tackling the silt problem and then, by taking use of the silt, to create marshlands and shallow water.  Result: a unique wetland and bird paradise. It allows us to create a future for the Markermeer with clearer water and valuable nature. At the same time, it gives the Netherlands a hydraulic engineering innovation, never shown before in the world.

Building a bird paradise in the Markermeer is possible only if we build at very low costs. We dredge holocene material and bring it up above the water level within sand dams and let it be consolidated in phases. By mixing holocene material and water, the volume of the land increases on balance. We see this as a very economical manner of land reclamation for new nature. We have stated birds as our central consideration. Birds take a central position in the ecosystem and stimulate the nature to get going.

a

LOCATIONMarkermeer LelystadCLIENTBoskalisCATEGORYDesign planPERIOD2014-2021SIZE1.300 haBUDGET90.000.000 euroSTATUSRealisedCOLLABORATIONArcadisWitteveen & BosAltenburg & WymengaANIMATIONVistaXKP Visual EngineerDESIGN SETTELMENT 2020Ziegler | Branderhorst Palmbout Urban Landscape

CONTEXT

Het project Marker Wadden is niet te begrijpen zonder iets te weten van het plan voor de Zuiderzeewerken van Cornelis Lely. De Zuiderzeewerken betreffen het totaal aan projecten waarmee de Zuiderzee werd afgesloten, in het IJsselmeer veranderde en gedeeltelijk werd ingepolderd en drooggelegd.

Met de aanleg van de Afsluitdijk (1934) kon de Nederlandse regering in één klap de kust versterken en verkorten. Hiermee werd Noord-Nederland veel beter beschermd tegen noordwesterstormen. Honderden kilometers kwetsbare veendijken kwamen immers achter een sterke dam (32 km) te liggen. De Zuiderzee, met z’n getij en zout water, veranderde in één van de grootste zoetwatermeren van Europa, het IJsselmeer.

Mede door de aanleg van de Afsluitdijk konden hierdoor ook landaanwinningen plaatsvinden. Dit resulteerde in de Wieringermeer (1930), de Noordoostpolder (1942), Oostelijk Flevoland (1957) en Zuidelijk Flevoland (1967). In totaal werd 165.000 hectare nieuw polderland drooggelegd. De Markerwaard was gepland als laatste polder. In 1976 werd als start van dat project een dijk gebouwd, de Houtribdijk.

De plannen voor de polder Markerwaard werden echter na een lang proces van maatschappelijk verzet afgeblazen. Wat overbleef is het Markermeer: ​​70.000 hectare zoet water. Het Markermeer was in de beginjaren een waardevol natuurgebied met een grote vispopulatie en talrijke vogelsoorten als broed- en overwinteringsgebied en rustplaats tijdens trek. Het meer werd aangewezen als Natura 2000-gebied en daarmee onderdeel van het Europese netwerk van natuurgebieden.

Geleidelijk aan werd het Markermeer troebel door erosie van de bovenste laag sediment op de bodem van het meer. De vispopulatie nam af en vogels verdwenen uit het gebied. Ook de harde dijkranden en het ontbreken van natuurlijke oevers, met geleidelijke overgangen van land naar water, alsook de onnatuurlijke waterstand (lager in de winter en hoger in de zomer), hebben een negatief effect op de natuur gehad. Op luchtfoto’s is het verschil tussen het troebele Markermeer en het heldere IJsselmeer goed te zien.

ARCHIPELago

We associate the term of Marker Wadden with the Wadden Sea, the number 1 of the Dutch nature. On the Wadden Islands, sandy beaches and dunes on the southwestern and northwestern sides protect the land from the waves. The lee side consists of mudflats and gullies. The design for Marker Wadden is inspired on the Wadden Islands. 

Behind a stable sandy dune landscape we create a soft and muddy landscape. In the plan created ‘dunes’ provide shelter from the waves on the Markermeer. We connect two dune landscapes with a stone dam all along the western side where it will receive most attack from the waves. In this way, we create a sheltered part of the lake where we are able develop islands with wetlands.

bird paradise

 

 

Marker Wadden Bird Paradise is located in a particular ecosystem: the Markermeer. The Markermeer is currently an unnatural and poor ecosystem. Marker Wadden must improve this. To achieve this it is important the Marker Wadden will become an integral part of the Markermeer. The measures are to realise the dynamic gradients in water depth and transparency, connectivity and better development of land-water transitions. This will increase the diversity of habitats and species.

 

 

integration of nature and recreation

 

 

Walking routes and plank bridges provide access to the marshland area, connecting various types of viewing cabins, playful and educational facilities on the way. Also the harbour in the Marker Wadden is developed into a very attractive sailing destination with a little settlement and vistor centre.

 

Bron: Theo Baart

NEDERZETTING

Bron: Theo Baart

 

Ziegler | Branderhorst en Palmbout Urban Landscapes ontwierpen voor het Haveneiland een piepklein dorpje met houten gebouwtjes. Zij stemden het landschap en de architectuur precies op elkaar af, door te letten op het uitzicht vanuit elk huisje en op de compositie als geheel. Waar nodig werd een duin nog iets verplaats of afgetopt.

De ontwerpers vatten het dorp op als een toevluchtoord, zoals de nederzetting op Nova Zembla. Sea Ranch in Californië (William Turnbull, 1970) vormde een referentie voor de architectuur. De houten optrekjes met kleine ramen staan schijnbaar lukraak in een kring. Maar omdat de lessenaarsdaken dezelfde hoek maken en zij óf op het zuiden óf op het westen zijn georiënteerd, vormen zij toch een eenheid. Vlak erbuiten staat het huisje van de havenmeester, dat extreem klein is. Voor meer lichtinval kreeg het een lichthappertje.

Bij elk gebouw zijn dezelfde elementen toegepast, maar toch is er geen een gelijk. Het onderkomen van de eilandwachter heeft een toren, het café en ontvangstgebouw heeft als enige een complete glasgevel met uitzicht op de baai en de jachthaven. Alle gevels zijn verticaal betimmerd, om het contrast met de horizontale glooiingen in het landschap te versterken.

Het landschapsplan heeft inmiddels bewezen de perfecte condities te hebben gecreëerd voor de natuur in het Markermeer. Evenzeer is het populaire bestemming geworden voor natuurliefhebbers. In 2013 opperde Vereniging Natuurmonumenten dat de Marker Wadden een ‘weergaloos vogelparadijs’ konden zijn. Dat blijkt nu al meer dan bewaarheid.

BUILDING WITH NATURE

Marker Wadden can be seen as an international showcase for the hydraulic engineering industry in the Netherlands. Marker Wadden is a concept that will be of great interest in a time of climate change, especially meaningful for densely populated river deltas. Wetland design and construction can contribute to sustainable water management, improvement of local ecosystems and providing greater resilience of river deltas in storms and floods.