Help, onze bossen verdrinken

In het Boomblad van februari 2002 plaats Alterra de volgende aanhef boven een alarmerend artikel:

‘Help, onze bossen verdrinken!’ Over verdrogingsbestrijding met ongewenste gevolgen.

Om de verdroging in ons land tegen te gaan, worden steeds vaker vernattingsprojecten uitgevoerd. Doel hiervan is een verhoging van de natuurwaarden. Maar de effecten hiervan op bossen zijn niet altijd zoals gewenst. Bij verhoging van de grondwaterstand treedt verstoring op in de wortelzone, die tot wortelsterfte kan leiden. Alterra onderzocht waar en wanneer dit verschijnsel zich voordoet en hoe we er rekening mee kunnen houden.

In opdracht van de gemeente Almere heeft Vista de ‘Toekomstvisie Pampushout Almere’ opgesteld. We zijn bij het nadenken over de toekomst van Pampushout tegen meerdere dilemma’s opgelopen.  Aanvankelijk waren we van plan ons te richten op de herontwikkeling en omvorming van het bos: hoe maak je van een polderbos een stadspark? De opgave zou zich dan concentreren op de omvorming en vernieuwing van het bos, het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit, voorzieningen voor de toekomstige omwonenden en integratie tussen het wonen en groen. In onze analyse zijn we tot de conclusie gekomen dat de opgave van veel fundamentelere aard is.

Dilemma’s van het Pampushout:

Dilemma 1: We willen een duurzaam bos. Maar de chloridengehalten in het grondwater zijn daarvoor veel te hoog.

Dilemma 2: Het is duurzamer om het waterpeil in het Pampushout te verhogen, dat betekent minder malen en minder slechte en zoute kwel, maar dan verdrinkt het bos.

Dilemma 3: We kunnen de populierenbossen verder omvormen in eiken- en beukenbos, zoals hier en daar al is gedaan. Maar dat is nog steeds niet duurzaam.

Dilemma 4: Almere wil wonen en recreëren aan het water. Maar Pampushout is ontworpen als een polderbos voor een polderstad.

Dilemma 5: Juist de afwisseling van bos en open ruimte bepaalt nu de kwaliteit van het landschap. Maar die open ruimte gaat verdwijnen door de stedelijke ontwikkeling.

We zien verschillende mogelijkheden voor het Pampushout. Wij als ontwerpers hebben dilemma’s gesignaleerd die aanzetten tot nadenken en bezinning. Is de opgave beperkt tot de omvorming van het huidige Pampushout? Of is dit vraagstuk breder? Wij denken het laatste. Om deze reden hebben we gekozen om ons niet alleen te verdiepen in de omvorming van Pampushout. We willen in onze bijdrage aan de discussie over de toekomst van het gebied scenario’s presenteren om te laten zien in welke richting keuzes kunnen worden gemaakt. Lees hier meer over het project ‘Toekomstvisie Pampushout Almere’.